Met uiteenlopende maatregelen werkt de overheid aan een veiliger verkeer met minder verkeersdoden. Bijvoorbeeld door eisen aan voertuigen en bestuurders te stellen of door wegen verkeersveiliger in te richten en verkeersovertreders aan te pakken.
Verplichte verkeerscursus
De Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer (EMG) is een verplichte cursus voor bestuurders die zich ernstig schuldig maken aan gevaarlijk (risicovol) rijgedrag. Denk hierbij aan:
- Bumperkleven
- Fors te snel rijden
- Snijden
- Rechts inhalen
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) regelt de deelname aan de EMG-cursus. Nadat de politie iemand heeft aangehouden voor een grove verkeersovertreding, wordt dit gemeld aan het CBR. Die bepaalt of de bestuurder verplicht een cursus moet volgen. Deze cursus is gericht op het gedrag van de bestuurder. De bestuurder leert om op een veilige manier aan het verkeer deel te nemen. Deelname aan de cursus is verplicht en de cursuskosten moet de bestuurder zelf betalen. Op dit moment kost de cursus € 792.
Dodehoekspiegel
Sinds 2003 is de dodehoekspiegel verplicht voor vrachtwagens en touringcars met een Nederlands kenteken. Door het plaatsen van een dodehoekspiegel zijn fietsers en andere verkeersdeelnemers beter zichtbaar voor de chauffeur die met zijn vrachtwagen of touringcar rechtsaf slaat. Meer informatie over de dodehoekspiegel is te vinden onder Veilig vrachtverkeer en bestelverkeer.
Technische eisen voertuigen
Voertuigen met gebreken kunnen gevaarlijk zijn voor de bestuurder en voor andere verkeersdeelnemers. Daarom moeten voertuigen aan technische eisen voldoen voordat ze op de openbare weg mogen rijden. Meer informatie over de technische eisen zijn te vinden onder de onderwerpen:
Alle technische voertuigeisen zijn te vinden in de Regeling Voertuigen
Voertuigtechnologie
Nieuwe technologie voor voertuigen levert een belangrijke bijdrage aan de verkeersveiligheid. Denk aan de snelheidsbegrenzer of verbeterde remsystemen zoals ABS. Een ander voorbeeld is het Lane Departure Warning Assistent (LDWA). LDWA is een systeem dat vrachtwagenchauffeurs waarschuwt wanneer hun voertuig over de streep langs de zijkant van de weg komt. Een camera is geprogrammeerd om het verschil tussen het wegdek en de lijnen te herkennen. Op het moment dat het voertuig een onverwachte of onlogische beweging maakt en de lijn overschrijdt, geeft het systeem een geluidssignaal.
Verkeersveilige inrichting wegen
Om de verkeersveiligheid te vergroten wordt ook gekeken naar hoe wegen zijn ingericht. Onveilige punten worden door de wegbeheerders aangepakt. Voorbeelden zijn:
- 30 kilometerzones in woonwijken.
- Aanbrengen van rotondes.
- Aanleggen van fietspaden.
- Viaducten over snelwegen.
- Duidelijke belijning en verkeersborden.
- Goede verlichting van wegen.
- Aanleggen van zebrapaden en drempels en snelheidsbeperking met borden in de buurt van een school of sportclub.
Voorlichtingscampagnes
Met voorlichtingscampagnes probeert de rijksoverheid weggebruikers aan te sporen tot verkeersveiliger gedrag en de daarbij behorende mentaliteit en kennis. De landelijke voorlichting wordt wanneer het mogelijk is gecombineerd met gelijktijdige handhaving (politiecontroles) en ondersteunende activiteiten door regionale overheden en maatschappelijke organisaties. Ook worden verkeersdeelnemers voorgelicht over nieuwe regels, bijvoorbeeld over losse fietsverlichting en de invoering van het bromfietspraktijkexamen. Voorbeelden van recente gedragsbeïnvloedende campagnes zijn:
- Bob, gericht op het maken van afspraken over alcoholvrij rijden.
- Gordels om, gericht op het gebruik van veiligheidsgordels in de auto.
- Blijf uit de dode hoek, erop gericht hoe fietsers uit de dode hoek van vrachtwagens kunnen blijven.
- Val op, fiets verlicht, gericht op het (juiste) gebruik van fietsverlichting.
- Snelheid binnen de bebouwde kom, gericht op consequente naleving van de maximum snelheid op 30- en 50km wegen in de bebouwde kom.
Verantwoordelijkheden bestuurder
Menselijk gedrag is meestal de hoofdoorzaak van een verkeersongeluk. Iedere verkeersdeelnemer is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar gedrag in het verkeer. Om de verkeersveiligheid te waarborgen gelden er eisen waaraan weggebruikers zich moeten houden. Enkele voorbeelden zijn:
- De maximaal toegestane hoeveelheid alcohol waarmee automobilisten achter het stuur mogen gaan zitten.
- Het bezitten van een rijbewijs voor auto, vrachtauto, bromfiets of motor.
- De auto op tijd APK laten keuren.
- Aan de verkeersregels houden.
Handhaving
Verkeersregels zorgen ervoor dat het verkeer zo veilig mogelijk verloopt. Dit geldt alleen wanneer iedereen zich er aan houdt. Overtredingen leiden tot een grotere kans op ongelukken, al dan niet met ernstige afloop. De politie ziet erop toe dat verkeersdeelnemers zich aan de regels houden. Op 5 punten wordt extra toezicht gehouden:
- Snelheid
- Alcoholgebruik
- Dragen van autogordel
- Dragen van helm
- Rijden door rood licht.

